Mã NGÔI (42/100)

Mạc xướng đương niên Trường hận ca,
Nhân gian diệc tự hữu Ngân Hà.
Thạch Hào thôn lý phu thê biệt,
Lệ tỷ Trường Sinh điện thượng đa.

VIÊN MAI

Dịch nghĩa:

MÃ NGÔI (1)

Chớ hát bài "Trường hận ca" thuở ấy,
Cõi đời cũng tự nó đã có giải Ngân Hà.
Cuộc chia ly của đôi vợ chồng già ở thôn Thạch Hào
Còn nhiều nước mắt hơn ở Trường Sinh điện.
* Lầu hong tóc tại Hoa Thanh Trì, Tây An nơi Đường Minh Hoàng và Dương Quý phi tắm suối nước nóng và cũng là nơi Dương Quý Phi treo cổ tự vẫn.Ảnh: Đoàn Đức Thành (21-4-2009)

Dịch thơ:

GÒ MÃ NGÔI

Hát chi mãi Trường hận ca
Nhân gian tự có Ngân Hà từ lâu
Chồng biệt vợ ở Thạch Hào
So Trường sinh điện nỗi đau hơn nhiều.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Hát mãi làm chi "Trường hận ca",
Nhân gian cũng vốn có Ngân Hà.
Ở xóm Thạch Hào chồng biệt vợ,
Hơn cả Trường Sinh điện lệ nhòa.
NGUYỄN THỊ BÍCH HẢI dịch thơ

Chú thích:
(1) Mã Ngôi: tức gò Mã Ngôi, nơi Dương Quý Phi bị buộc phải tự thắt cổ chết trước Đường Minh Hoàng. Kết cục bi thảm của mối tình Đường Minh Hoàng và Dương Quý Phi đã được Bạch Cư Dị "cảm thương" qua bài "Trường hận ca". Viên Mai sở trường về "dĩ thi luận thi" (dùng thơ để bình luận thơ). Thời Viên Mai người ta rất hâm mộ những bài như "Trường hận ca", "Viên Viên khúc"… Viên Mai viết bài này bình luận hai bài thơ "Trường hận ca" của Bạch Cư Dị và "Thạch Hào lại" của Đỗ Phủ để nhắc nhở người đời rằng: nỗi đau thương của dân chúng, còn nặng nề sâu sắc hơn nhiều so với "bi hoan ly hợp" của bậc vương giả.
(Đành rằng "Trường hận ca" có giá trị cao, không thể phủ nhận, nhưng trong thời Viên Mai và trong tương quan với "Thạch Hào lại", ý kiến của Viên Mai căn bản là đúng).

Advertisements