The greatest WordPress.com site in all the land!

Monthly Archives: Tháng Mười 2012

LONG TRÌ (44/100)

Long Trì tứ tửu thưởng vân bình
Kiệt cổ thanh cao chúng nhạc đình
Dạ bán yến quy cung lậu vĩnh
Tiết vương trầm túy Thọ vương tinh.

LÝ THƯƠNG ẨN (813-853)

Dịch nghĩa:

Ở dinh Long Trì, nhà vua ban rượu, mở rộng bình phong vẽ mây
Tiếng trống Kiệt nổi lên, các thứ âm nhạc đều im bặt
Nửa đêm tan tiệc về, giọt đồng hồ trong cung nhỏ mãi
Tiết vương đã say vùi, chỉ có Thọ vương còn tỉnh.

Chú thích:
Thọ vương Lý Mạo là con trai Đường Minh Hoàng. Dương quý phi nguyên trước là vương phi của Thọ vương. Tiết vương say tít thì đương nhiên vì Tiết vương khỏe, vui, và không bị mất vợ. Còn Thọ vương Lý Mão thì bị vua cha là Đường Minh Hoàng Lý Long Cơ cướp mất vợ là Dương Ngọc Hoàn. Đau quá đến nỗi không uống được tí nào để mà say.

Dịch thơ:

LONG TRÌ

Long Trì ban rượu mở bình phong
Trống Kiệt nổi lên tiếng nhạc dừng
Nửa đêm tan tiệc giọt đồng nhỏ
Tiết vương túy lúy Thọ vương không.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Tiếp tục đọc


LƯU LANG PHỐ KHẨU HIỆU (43/100)

Ngô Thục thành hôn thử thủy tầm,
Minh châu bộ chướng, ác hoàng kim.
Thùy tượng nhất nữ khinh thiên hạ,
Dục hoán Lưu Lang đỉnh trĩ tâm?
LỮ ÔN

Dịch nghĩa:

THƠ ĐỌC (1)Ở BẾN LƯU LANG (2)

Cuộc hôn nhân Ngô Thục được tiến hành ở bến này,
Rèm xe giát minh châu, màn đính vàng kim.
Có ai vì một người con gái lại coi nhẹ thiên hạ,
Mà hòng thay đổi chí tam phân của Lưu Lang?

Chú thích:
(1) Khẩu hiệu: một kiểu làm thơ, buột miệng đọc ra, không dùng đến bút (cũng như thơ "khẩu chiếm" hay "ứng khẩu").
(2) Bên Lưu Lang (Lưu Lang phố): Thời Tam Quốc, Ngô chủ Tôn Quyền theo kế của Chu Du, gả em gái cho Lưu Bị và mời Lưu Bị ở rể tại Ngô, hòng khiến Lưu Bị từ bỏ chí hướng tam phân thiên hạ. Nơi tiến hành cuộc hôn nhân ấy về sau được gọi là "Bến Lưu Lang".

Dịch thơ:

Ngô Thục thành hôn ở bến này
Xe hoa vàng ngọc giát đính đầy
Chỉ vì một gái khinh thiên hạ
Chớ hòng Lưu Lang chí đổi thay.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Tiếp tục đọc


Mã NGÔI (42/100)

Mạc xướng đương niên Trường hận ca,
Nhân gian diệc tự hữu Ngân Hà.
Thạch Hào thôn lý phu thê biệt,
Lệ tỷ Trường Sinh điện thượng đa.

VIÊN MAI

Dịch nghĩa:

MÃ NGÔI (1)

Chớ hát bài "Trường hận ca" thuở ấy,
Cõi đời cũng tự nó đã có giải Ngân Hà.
Cuộc chia ly của đôi vợ chồng già ở thôn Thạch Hào
Còn nhiều nước mắt hơn ở Trường Sinh điện.
* Lầu hong tóc tại Hoa Thanh Trì, Tây An nơi Đường Minh Hoàng và Dương Quý phi tắm suối nước nóng và cũng là nơi Dương Quý Phi treo cổ tự vẫn.Ảnh: Đoàn Đức Thành (21-4-2009)

Dịch thơ:

GÒ MÃ NGÔI

Hát chi mãi Trường hận ca
Nhân gian tự có Ngân Hà từ lâu
Chồng biệt vợ ở Thạch Hào
So Trường sinh điện nỗi đau hơn nhiều.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Tiếp tục đọc



NGỌC THỤ HẬU ĐÌNH HOA(41/100)

Lệ vũ phương lâm đối cao các,
Tân trang diễm chất bản khuynh thành.
Ánh hộ ngưng kiều sạ bất tiến,
Xuất duy hàm thái tiếu tương nghênh.
Yêu cơ kiểm thị hoa hàm lộ,
Ngọc thụ lưu quang chiếu hậu đình.

TRẦN THÚC BẢO

Dịch nghĩa:

CÂY NGỌC Ở HẬU ĐÌNH

Nhà ngọc, rừng thơm đối diện với lầu cao,
Mới trang điểm, sắc đẹp vốn khuynh thành.
Cánh cửa lóe lên, dáng kiều ngập ngừng bỗng dừng lại,
Vén rèm bước ra, mặt đọng nét cười đón nhau.
Người cung nữ trẻ mặt tươi như hoa ngậm sương,
(Ấy là) cây ngọc phát sáng, chiếu rực rỡ cả hậu đình.

Chú thích:
Trần Thúc Bảo là một ông vua tài tử, vì phóng đãng mà mất nước. Bài "Ngọc thụ hậu đình hoa" chỉ là một bài thơ tán dương sắc đẹp của cung nữ nhưng vì tính chất diễm lệ của nó nên rất nổi tiếng, được lưu truyền rất rộng và có nhiều ảnh hưởng đối với đời sau.

Dịch thơ:

CÂY NGỌC MỌC SAU ĐÌNH

Hương rừng vẻ ngọc nơi lầu các
Điểm trang nhan sắc vốn khuynh thành
Cửa hé hững hờ chân dừng nhấc
Vén rèm rạng rỡ đón giai nhân
Cung nữ đẹp thơm hoa sương ngát
Sáng như cây ngọc mọc sau đình.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Tiếp tục đọc


URL=http://imageshack.us/photo/my-images/560/87597524.jpg/][/URL]
MINH TRANH (40/100)

Minh tranh kim túc trụ,
Tố thủ ngọc phòng tiền.
Dục đắc Chu Lang cố,
Thời thời ngộ phất huyền.
LÝ ĐOAN

Dịch nghĩa:

GẢY ĐÀN TRANH

Gảy chiếc đàn tranh trụ vàng,
Bàn tay nõn nà, ngồi trước phòng ngọc.
Muốn được Chu Lang ngoảnh lại nhìn (1)
(Nên) thỉnh thoảng lại gảy nhầm dây.

Chú thích:
(1) Chu Lang ngoảnh lại (Chu Lang cố): Chu Lang tức Chu Du, năm 24 tuổi làm Đô Đốc thống lĩnh toàn quân đội nước Ngô (thời Tam Quốc). Chu Du rất sành âm nhạc, nghe đàn đến chỗ nào có nhầm lẫn dù đang ngà say cũng ngoảnh lại nhìn người biểu diễn. Ở nước Ngô có câu "Khúc hữu ngộ, Chu Lang cố". Ở đây dùng điển cố này để miêu tả tâm tình của ngơời nhạc kỹ – cố tình gảy sai để được người sai chú ý.

Dịch thơ:

TIẾNG ĐÀN TRANH

Dạo khúc đàn tranh trục nhạn vàng
Phòng ngọc tay tiên lướt phím đàn
Mong được Chu Lang nhìn ngoảnh lại
Thỉnh thoảng cố ý gảy dây nhầm.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Tiếp tục đọc



QUAN THƯ (39/100)

Quan quan thư cưu,
Tại hà chi châu.
Yểu điệu thục nữ,
Quân tử hảo cầu.

Sâm si hạnh thái,
Tả hữu lưu chi.
Yểu điệu thục nữ,
Ngụ mỵ cầu chi.

Cầu chi bất đắc,
Ngụ mỵ tư phục.
Du tai du tai,
Triển chuyển phản trắc.

Sâm si hạnh thái,
Tả hữu thái chi.
Yểu điệu thục nữ,
Cầm sắt hữu chi.

Sâm si hạnh thái,
Tả hữu mạo chi.
Yểu điệu thục nữ,
Chung cổ lạc chi.
KD (KINH THI)

Dịch nghĩa:

CHIM THƯ KÊU (1)

I. Đôi chim thư cưu (2)cất tiếng kêu quan quan (3)
Ở trên cồn ngoài bãi sông.
Như người thục nữ (4) dịu dàng yểu điệu
Thật xứng đôi cùng người quân tử. (5)

II. Rau hạnh (6) mọc loi thoi
Cả bờ trái bờ phải theo dòng nước chảy
Người con gái hiền thục dịu dàng yểu điệu
Ta thức ngủ đều mơ tưởng đến nàng

Mơ tưởng đến nàng mà không được gặp
Thức ngủ đều mong nhớ
Ôi! buồn triền miên!
Để ta luôn trằn trọc trăn trở.

III. Rau hạnh mọc loi thoi
Hái bên trái rồi hái bên phải
Người con gái hiền thục dịu dàng
Ta ước mong được gảy đàn cầm đàn sắt để cùng nàng kết duyên (7)

Rau hạnh mọc loi thoi
Chọn hái cả bên trái rồi bên phải
Người con gái hiền thục dịu dàng yểu điệu
Ta muốn giúp cho nàng vui bằng tiếng chuông trống

Chú thích:
(1)Quan thư, thư kêu: Tên đề bài thơ. Những bài thơ trong Kinh Thi hầu hết đều không có đầu đề nên người biên soạn thường lấy một hai từ đầu của bài thơ để đặt tên đề cho dễ nhớ. Riêng ở đây từ “quan thư” có thể hiểu là tiếng “chim thư kêu”.
Bài “quan thư” là bài tình ca mở đầu ở phần Quốc phong (thiên Châu Nam) và cũng là mở đầu cho toàn bộ quyển Kinh Thi. (Kinh Thi là một tổng tập thơ ca vô danh của Trung Quốc được sáng tác khoảng từ đầu thời Tây Chu đến cuối thời Xuân Thư. Hiện nay nó còn 311 bài thơ, chia làm 3 bộ phận lớn là Phong, Nhã, Tụng). Như vậy, bài thơ “quan thư” này đã xuất hiện hơn 2600 năm, nó đã đi vào lòng người và còn tồn tại đến hôm nay mặc dù Kinh Thi đã từng bị Tần Thủy hoàng cho đốt sạch. Thế mới biết sự tồn tại của bài thơ hay còn bền bỉ hơn cả những tòa lâu đài cung điện đã từng có ở trên mặt đất.
(2)Thư cưu: Theo Chu Hy, thư cưu là loài chim nước, loài chim này còn có một tên khác nữa là “vương thư”, hình dạng giống như chim phù y, chúng thường xuất hiện ở khoảng sông Trường Giang và sông Hoài. Chim này sống có đôi nhất định, người ta chưa hề thấy chúng sống lẻ loi hay sống dư cặp. Chúng thường lội chung, tình ý đậm đà nhưng không hề lả lơi.
(3) Quan quan: Theo chú giải của Chu Hy (đời Tống): Quan quan là tiếng chim trống và chim mái ứng họa nhau. Như vậy đây là từ tượng thanh nếu đọc theo âm bạch thoại là “Kwuan kwuan” vì “quan quan” chỉ là âm Hán Việt.
(4)(5) Thục nữ, quân tử: Theo ý của Khuông Hành (đời Hán) và sách của Mao công (đời Hán) thì cho thục nữ (người con gái hiền lành) là bà Thái Tự (Hậu phi của Chu Văn vương), lúc bà còn thôn nữ. Còn quân tử (người có tài đức nhân cách hơn người) là vua Văn Vương. Quan niệm này đã bị giới phê bình ngày nay bác bỏ. Bỡi vì đây là bài dân ca mang tình điệu chất phác thật thà đã xuất phát từ giới bình dân, nói lên tình cảm đơn phương của chàng trai với cô gái hái rau. Nó không hề dính dáng gì đến chuyện của phi tần vương đế.
(6) Hạnh thái: Rau hạnh. Theo Chu Hy nó còn có tên là rau tiếp dư, rễ mọc ở đáy nước, lá màu đỏ tía hình tròn, đường kính hơn một tấc, nổi trên mặt nước. Rau này mọc ven theo hai bên bờ trái phải dưới dòng sông.
(7) Cầm sắt: Đàn cầm (Có 5 dây) và đàn sắt (có 25 dây. Là hai loại đàn cổ thường dùng hòa âm với nhau. Cầm sắt mang biểu tượng chỉ tình vợ chồng hòa hợp .
Bởi vậy, “câu cầm sắt hữu chi” nếu hiểu là đem đàn cầm, đàn sắt ra để đánh cho người thiếu nữ nghe thì không hợp lý mà nó chỉ có nghĩa là chàng trai mơ ước muốn được cùng thiếu nữ hái rau sánh duyên cầm sắt (duyên chồng vợ) mà thôi.
Cũng do cách lý giải của Chu Hy và các người trước mà ta lại thấy có những ý như "u nhàn thục nữ, hoăc cảnh vua cho người hái rau về nấu chín rau rồi bày hai bên…" chứ thực ra trong nguyên tác không hề có những ý này.

Dịch thơ:

CHIM THƯ KÊU

Thư cưu kêu tiếng quan quan
Bãi cồn sông vắng giọng ngân rộn ràng
Người như thục nữ dịu dàng
Sánh cùng quân tử chàng nàng đẹp đôi.

Rau hạnh mọc vạt loi thoi
Hai bên trái phải nước trôi nhịp nhàng
Người như thục nữ dịu dàng
Khiến ta thức ngủ mơ màng chơi vơi.

Trong mơ chẳng được gặp người
Ngày đêm mong nhớ không nguôi trong lòng
Buồn mênh mông nhớ mênh mông
Bâng khuâng trằn trọc đêm trường mãi thôi

Rau hạnh mọc vạt loi thoi
Hai bên trái phải đỏ tươi mịn màng
Người như thục nữ dịu dàng
Ước mong cầm sắt gảy thành lứa đôi.

Rau hạnh mọc vạt loi thoi
Trái phải nàng hái vợi rồi đã quang
Người như thục nữ dịu dàng
Ta muốn giúp nàng bằng tiếng trống chuông.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Tiếp tục đọc


QUY TÍN NGÂM (38/100)

Lệ mặc sái vi thư,
Tương ký vạn lý thân.
Thư khứ hồn diệc khứ,
Ngột nhiên không nhất thân.
MẠNH GIAO (751-814)

Dịch nghĩa:

KHÚC NGÂM GỬI THƯ VỀ

Nước mắt cùng với mực nhỏ thành thư,
Gửi đến người thân xa vạn dặm.
Thư đi hồn cũng đi,
Bỗng nhiên chỉ còn lại thân mình.


Dịch thơ:

KHÚC NGÂM GỬI THƯ ĐI

Nước mắt hòa mực viết thành thư
Người thân vạn dặm đã nhận chưa?
Thư đi hồn cũng theo đi mãi
Còn lại nơi đây xác thân khô.

ĐOÀN ĐỨC THÀNH dịch thơ. …

Tiếp tục đọc



thaochaua

Smile! You’re at the best WordPress.com site ever

ninhgiang2001

This WordPress.com site is the cat’s pajamas

huongdailgblog

This WordPress.com site is the bee's knees

Tú_Yên's Blog

Chảy đi sông nhé đừng ngưng nghỉ Ra biển làm nên sóng bạc đầu Hỏi đời rồi sẽ về đâu Thoáng qua - tóc đã nhuốm màu tuyết sương

kimthuynguyenlg

A fine WordPress.com site

hoatigon022

The greatest WordPress.com site in all the land!

Lưu Bút Thơ Ca và Âm Nhạc

KIẾN THỨC VÀ CHIA SẺ

khlaphnum

HANG CỌP

doanducthanhlg2014

The greatest WordPress.com site in all the land!

The Daily Post

The Art and Craft of Blogging

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.