* Chân dung Hồ Chủ Tịch. Ảnh: Vũ Năng An.

TRANH CHÂN DUNG VẼ BÁC HỒ
THỜI ĐẦU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

KTS ĐOÀN ĐỨC THÀNH

doanducthanh-KIẾN TRÚC VIỆT: Vào năm 1946, tôi trông thấy bức ảnh chụp chân dung Bác Hồ lần đầu tiên ở Việt Bắc. Ảnh Bác nhìn thẳng, hiền hậu, giản dị, thể hiện đúng là vị cha già dân tộc, vị lãnh tụ anh linh đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Mãi sau này tôi mới biết đó là tác phẩm của nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Năng An (1916-2004) chụp Bác vào cuối năm 1945, sau khi Cách mạng tháng Tám thành công.
Trong những ngày đầu thành lập nước, các họa sĩ tốt nghiệp Trường Mỹ thuật Đông Dương đã vẽ chân dung Bác Hồ, vị Cha già của dân tộc. Theo tôi, tác phẩm thành công nhất là của các họa sĩ nổi tiếng như: Tô Ngọc Vân, Hoàng Lập Ngôn, Nguyễn Sáng.

Thời 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, tôi được được chiêm ngưỡng hình ảnh Bác Hồ trên hình con tem bưu chính do họa sĩ Nguyễn Sáng (1923-1988) vẽ Bác với nét chấm và gạch chéo theo những đường cong khuôn mặt, song rất giống ảnh chân dung Bác phổ biến thời đó như tôi đã mô tả ở trên. Con tem vẽ năm 1946, tuy nhỏ, nhưng đường nét mạch lạc, gần gũi, chân phương, đi vào lòng người dân.* Bộ tem bưu chính chân dung Hồ Chủ Tịch. Tác giả: HS Nguyễn Sáng.

Bức chân dung khắc gỗ Hồ Chủ Tịch làm việc ở Bắc Bộ Phủ của họa sĩ Tô Ngọc Vân (1906-1954) lột tả nét giản dị, trong sáng, trí tuệ, vĩ đại, tập trung cao về con người của Bác trong ngày đầu Cách mạng, bức tranh vẽ năm 1946. Sự giản dị còn thể hiện ở những đồ dùng mộc mạc bày trên mặt bàn làm việc hàng ngày ở xung quanh Bác. Đơn giản mà thanh cao, trí tuệ. * Tranh chân dung Hồ Chủ Tịch. Tác giả: HS Tô Ngọc Vân.

Cũng khai thác từ bức ảnh chính diện của Bác, trong thời gian này họa sĩ Hoàng Lập Ngôn (1910-2006) khai thác bút pháp tinh tướng họa bằng số đường nét chắt lọc nhất, không thừa, không thiếu, song thể hiện cái thần của Bác chuẩn xác: Tinh anh, thông minh, kiên nghị, uy nghiêm, sâu thẳm, giản dị, trong sáng.* Tranh chân dung Hồ Chủ Tịch. Tác giả: HS Hoàng Lập Ngôn tặng Đoàn Đức Thành năm 2002.

Advertisements