Wang Shu đoạt Giải thưởng Kiến trúc Pritzker 2012

* Kiến trúc sư Wang Shu đã trở thành người Trung Quốc đầu tiên được nhận giải thưởng kiến trúc cao quý nhất – Pritzker Architecture Prize.

Wang Shu (tên Hán Việt: Vương Chú), vị kiến trúc sư 48 tuổi với văn phòng kiến trúc đóng tại Hàng Châu, Trung Quốc, sẽ là người được nhận Giải thưởng Kiến trúc Pritzker năm 2012. Thông tin này được công bố vào cuối tháng 2-2012, bởi Thomas J. Pritzker, chủ tịch tổ chức The Hyatt Foundation, nhà tài trợ cho giải thưởng. Giải thưởng Kiến trúc Pritzker được thành lập từ năm 1979 và được biết trên toàn thế giới như là vinh dự cao quý nhất trong giới kiến trúc. Buổi lễ trao giải sẽ diễn ra tại Bắc Kinh vào ngày 25-5-2012.
* Bảo tàng Lịch sử Ninh Ba. …

Mục đích của Giải thưởng Kiến trúc Pritzker là nhằm "vinh dự một kiến trúc sư còn sống mà đã có những công trình thể hiện sự kết hợp giữa tài năng, tầm nhìn và sự tận tâm, tạo ra những đóng góp nhất quán và quan trọng cho nhân loại và môi trường xây dựng thông qua nghệ thuật kiến trúc". Người nhận giải thưởng sẽ được trao 100,000 USD và một Huy chương bằng đồng.
* A section of the Xiangshan Campus of the China Academy of Art in Hangzhou, China.

Trong công bố của mình, Pritzker nhận xét: "Việc hội đồng trao giải đã chọn một kiến trúc sư đến từ Trung Quốc cho thấy một bước tiến quan trọng trong việc thừa nhận vai trò của Trung Quốc trong sự phát triển những tiêu chuẩn kiến trúc. Ngoài ra, trong những thập kỷ tới, sự thành công trong việc đô thị hóa của Trung Quốc sẽ rất quan trọng đối với Trung Quốc và cả thế giới. Sự đô thị hóa này, cũng như đô thị hóa trên tòa thế giới, cần phải hài hòa với các nhu cầu và văn hóa của địa phương. Những cơ hội lớn chưa từng có của Trung Quốc trong quy hoạch đô thị và thiết kế sẽ có xu hướng hòa hợp với những truyền thống độc đáo của nó trong quá khứ và với những nhu cầu phát triển bền vững trong tương lai".
* Five Scattered Houses, 2003-2006, Ningbo, China.

Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Kiến trúc Pritzker, Lord Palumbo cho biết lý do chọn người nhận giải năm nay từ phía Hội đồng: "Vấn đề đưa ra về mối tương quan giữa hiện tại với quá khứ là đặc biệt phù hợp với thời điểm, do quá trình đô thị hóa hiện nay của Trung Quốc đã dấy lên cuộc tranh luận rằng kiến trúc có nên bám víu vào truyền thống hay không hay chỉ nên nhìn về tương lai. Cũng như những lối kiến trúc vĩ đại khác, công trình của Wang Shu đã vượt qua cuộc tranh luận đó, tạo ra một lối kiến trúc vĩnh hằng, ăn sâu vào trong bối cảnh của nó nhưng vẫn mang tính phổ biến".

Kiến trúc sư Wang Shu lấy bằng kiến trúc đầu tiên của mình tại Khoa Kiến trúc thuộc Viện Kỹ thuật Nam Kinh vào năm 1985. Ba năm sau, ông nhận bằng thạc sĩ cũng tại học viện này. Khi mới ra trường, ông làm việc tại Học viện Mỹ thuật Chiết Giang tại Hàng Châu, làm nghiên cứu về môi trường và về kiến trúc liên quan tới việc trùng tu những công trình cũ. Gần một năm sau, ông thực hiện dự án kiến trúc đầu tiên của mình – thiết kế Trung tâm Thiếu niên, rộng 3600 mét vuông, tại thị xã Hải Ninh gần Hàng Châu. Công trình được hoàn thành vào năm 1990.
* Ningbo Tengtou Pavilion, Shanghai Expo, 2010, Shanghai, China.

Trong hầu như toàn bộ mười năm tiếp theo, ông làm việc với những người thợ thủ công để lấy kinh nghiệm xây dựng thực tế. Vào năm 1997, Wang Shu và vợ ông thành lập nên văn phòng chuyên nghiệp của họ tại Hàng Châu, lấy tên là “Amateur Architecture Studio.” Ông giải thích cái tên này rằng "Đối với tôi, làm một người thợ thủ công thì chỉ là một người nghiệp dư (amateur) hay gần như là vậy". Cách giải thích từ này của ông tương đối giống với một định nghĩa nguyên vẹn trong từ điển: "một người tham gia vào việc nghiên cứu, chơi thể thao hay một hoạt động khác vì sự vui thích chứ không phải vì lợi ích tài chính hay vì những lý do nghề nghiệp". Theo cách giải thích của Wang Shu thì "sự vui thích" có thể được thay thế bằng "tình yêu dành cho công việc".

Tới năm 2000, ông đã hoàn thành dự án lớn đầu tiên của mình, Thư viện của trường Wenzheng College tại đại học Tô Châu. Với triết lý của ông là chú ý một cách kỹ lưỡng đến môi trường, và với sự cân nhắc tỉ mỉ đối với những truyền thống trong nghệ thuật làm vườn của Tô Châu, cho rằng các tòa nhà ở gần nước và núi thì không nên quá nổi bật, ông đã thiết kế tòa thư viện với gần một nửa tòa nhà nằm ở dưới lòng đất. Cũng vậy, bốn tòa nhà phụ đều nhỏ hơn rất nhiều so với phần thân chính. Vào năm 2004, thư viện này đã nhận Giải thưởng Nghệ thuật Kiến trúc của Trung Quốc.

Những dự án lớn khác đã hoàn thành của ông, tất cả đều ở Trung Quốc, bao gồm Nhà bảo tàng Nghệ thuật đương đại Ninh Ba và Five Scattered Houses – năm căn nhà đặt rải rác ở Ninh Ba đã được Giải thưởng Holcim dành cho xây dựng bền vững ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương công nhận. Cũng trong thành phố Ningbo, ông đã hoàn thành Bảo tàng Lịch sử Ningbo vào năm 2008. Tại thành phố Hàng Châu quê hương ông, ông đã hoàn thành giai đoạn đầu của cơ sở tại Hưng Sơn của Học viện Nghệ thuật Trung Quốc vào năm 2004 và giai đoạn hai vào năm 2007.

Luôn trung thành với những phương pháp tiết kiệm vật liệu của mình, ông đã thu nhặt hai triệu mảnh ngói từ những ngôi nhà truyền thống đã bị phá dỡ để lợp mái cho những tòa nhà trong khu trường. Cũng trong năm đó tại Hàng Châu, ông xây khu chung cư Vertical Courtyard Apartments, bao gồm sáu tòa nhà 26 tầng. Công trình được đề cử giải thưởng International High-Rise Award của Đức vào năm 2008. Vào năm 2006, ông hoàn thành Ceramic House ở Kim Hoa.
* Five Scattered Houses, 2003-2006, Ningbo, China.

Những giải thưởng quốc tế khác ông đã nhận bao gồm Huy chương Vàng của Học viện Kiến trúc Pháp vào năm 2011. Năm trước đó ông và vợ mình đã được trao Giải thưởng Kiến trúc Schelling của Đức.

Từ năm 2000 Wang Shu là trưởng khoa Kiến trúc thuộc Học viện Nghệ thuật Trung Quốc ở Hàng Châu, chính là học viện nơi ông đã làm nghiên cứu về môi trường và kiến trúc khi mới ra trường. Năm ngoái, ông trở thành kiến trúc sư Trung Quốc đầu tiên giữ chức vị "giáo sư thỉnh giảng Kenzo Tange" tại trường Thiết kế Harvard. Ông cũng là giảng viên thỉnh giảng thường xuyên tại nhiều trường đại học trên khắp thế giới, các trường UCLA, Harvard, Đại học Texas, Đại học Pennsylvania ở Mỹ. Ông đã tham gia vào nhiều cuộc triển lãm quốc tế lớn tại Venice, Hồng Kông, Brussels, Berlin và Paris.
* Vertical Courtyard Apartments, 2002-2007, Hangzhou, China.

Khi hay tin mình đã được vinh danh, Wang Shu phản ứng: "Đây thật sự là một sự ngạc nhiên lớn. Tôi vô cùng lấy làm vinh dự khi được nhận Giải thưởng Kiến trúc Pritzker. Bỗng nhiên tôi nhận ra rằng tôi đã làm được nhiều thứ trong thập kỉ qua. Nó chứng minh rằng làm việc nghiêm chỉnh và siêng năng cùng với sự kiên trì sẽ dẫn tới những thành quả tốt đẹp".

Advertisements