http://docbao.com.vn/docbao/bao-LDTD/so-25066.dec#trang-146908
http://www.baolaodongthudo.com.vn/NewsDetail.aspx?ID=9ed7ce62-3c59-46c4-a943-4cf182e23c91 http://www.thanhtravietnam.vn/vi-VN/News/tintucsukien/2011/10/19136.aspx
http://viettinnhanh.net/News/Print.aspx?distribution=4495
Chống ùn tắc giao thông Hà Nội:
Một mình Bộ GTVT khó mà làm được…

LĐTĐ – Vấn đề ùn tắc giao thông ở Hà Nội lại một lần nữa được hâm nóng sau những biện pháp cụ thể, quyết liệt của tân Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng đề ra nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng này. Những biện pháp mà Bộ trưởng GTVT đưa ra đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận với nhiều ý kiến khác nhau.

Xung quanh vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn kiến trúc sư Đoàn Đức Thành, nguyên Ủy viên BCH Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kiến trúc và Tạp chí Nhà đẹp, người đã có nhiều năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực kiến trúc, xây dựng, và từng tham gia dự án quy hoạch thủ đô Hà Nội vào những năm 1990. …

– Với kinh nghiệm nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực kiến trúc và đã từng tham gia xây dựng dự án quy hoạch tổng thể kiến trúc thủ đô Hà Nội, ông đánh giá như thế nào về những quyết định gần đây của Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng?

– Tôi đã nghe những phát biểu và những quyết định sau đó của tân Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng nhằm giải quyết nạn ùn tắc giao thông ở Hà Nội. Những hạn chế trong giao thông các đô thị lớn nước ta như Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh ai cũng nhận ra, và tất nhiên cũng đã đề cập đến nhiều. Giao thông yếu kém, thiếu đồng bộ sẽ dẫn đến hậu quả tất yếu là kinh tế chậm phát triển. Thậm chí, nhiều chuyên gia kinh tế đã từng tính toán mức độ thiệt hại kinh tế như thế nào bởi ùn tắc của giao thông gây ra. Những quyết định trên của Bộ trưởng Đinh La Thăng đưa ra là cần thiết và nên tiến hành ngay. Dưới góc độ cá nhân, tôi hoàn toàn chia sẻ với Bộ trưởng về vấn đề này, và để giải quyết hiện trạng giao thông các đô thị lớn ở nước ta hiện nay thì rất cần những người dám nghĩ, dám làm như thế.

– Sau khi các quyết định trên của Bộ trưởng được đưa ra, cũng có ý kiến bày tỏ lo ngại về tính khả thi. Ý kiến của ông như thế nào về điều này?

– Thực ra, những ý kiến lo lắng trên không phải không có cơ sở, nó xuất phát từ chính thực tế thôi. Ví dụ như đề xuất lệch giờ làm và giờ học, điều này rất phức tạp vì liên quan đến nhiều vấn đề khác nữa. Thông thường ở các thành phố lớn, vào mỗi buổi sáng bố mẹ đi làm rồi tiện đưa con đến trường đi học, buổi chiều tan giờ, qua trường học để đón con, sinh hoạt gia đình nhìn chung thống nhất về giờ giấc. Giờ đây nếu đổi giờ thì gần như sẽ đảo lộn toàn bộ sinh hoạt của mỗi gia đình vì có khi con tan học sớm, mẹ tan sở muộn thì ai đón con? Rồi chuyện nhờ hay thuê người đưa đón, nhiều gia đình sẽ lâm vào tình trạng đến buổi tối con về nhà chờ mẹ, mẹ về chờ bố, người ăn trước, ăn sau, không còn là bữa cơm gia đình nữa. Như vậy, có thể thấy rằng, một quyết định tưởng chừng đơn giản nhưng thực ra lại ảnh hưởng xã hội rất rộng. Hay như việc khuyến khích người dân đi xe buýt, hiện nay vấn đề xe buýt đang tồn tại nhiều bất cập như chất lượng xe lẫn cung cách phục vụ còn nhiều hạn chế, tần suất chuyến còn ít, chưa đáp ứng đủ nhu cầu đi lại, đó là chưa kể với hệ thống đường sá như hiện nay khó mà đáp ứng được cho xe buýt hoạt động.

– Vậy theo ông những biện pháp mà Bộ GTVT đưa ra như trên có khả thi?

– Thực ra nêu ra những bất cập như vậy là để phân tích vấn đề cho thấu đáo trước khi thực hiện. Tôi nghĩ những giải pháp mà Bộ trưởng GTVT đưa ra là nên tiến hành, và rất cần phải làm ngay lúc này. Vấn đề ở đây là cách thức tiến hành như thế nào cho hợp lý, nó cần phải có quy trình và thận trọng, không thể quá vội vàng. Và nếu nhìn nhận một cách khách quan, những đề xuất trên cũng chỉ mang tính giải pháp trước mắt. Về lâu dài, cần phải có những nhóm giải pháp tổng thể, khoa học hơn. Bởi lẽ muốn giải quyết được hiện trạng giao thông hiện nay cần phải nhìn rõ những nguyên nhân sâu xa, cái gốc của vấn đề…

– Xin ông cho biết rõ hơn về những nguyên nhân sâu xa của hiện trạng giao thông hiện nay là gì?

– Số lượng xe máy trong nội thành quá nhiều, ý thức người dân khi tham gia giao thông còn kém, cơ sở hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được nhu cầu,… tất cả nguyên nhân đó gây ra ùn tắc giao thông. Tuy nhiên, theo tôi, nguyên nhân chính lại xuất phát từ vấn đề quy hoạch giao thông đô thị của chúng ta thiếu tính khoa học và một tầm nhìn xa. Quy hoạch luôn phải đi trước một bước so với tốc độ phát triển của kinh tế, xã hội, đó là quan điểm trong quy hoạch nói chung (trong đó có quy hoạch giao thông) của người Pháp cũng như nhiều quốc gia phát triển trên thế giới. Nếu đem tiêu chí ấy so sánh với những gì đang diễn ra ở các đô thị lớn Việt Nam lâu nay, chúng ta thấy hình như quy hoạch hệ thống giao thông đô thị chỉ là sự chắp vá, cơi nới từ những hệ thống đã có từ trước đó, thiếu đi một cái nhìn chiến lược lâu dài, căn bản. Hơn thế nữa, quy hoạch giao thông lại chỉ được thực hiện khi do yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội đòi hỏi, có nghĩa là quy hoạch luôn chạy theo tốc độ phát triển xã hội. Quy hoạch “chạy theo” nên nảy sinh ra hàng loạt vấn đề khác, trong đó vấn đề giải tỏa, đền bù đất cho người dân thuộc diện quy hoạch dự án đang trở thành nhiều điểm nóng hiện nay, khiến cho hàng loạt dự án quy hoạch bị treo, không thực hiện được, kéo dài hàng năm, có khi hàng chục năm trời. Quy hoạch ở đây không chỉ riêng gì quy hoạch giao thông mà còn liên quan đến cả quy hoạch xây dựng, quy hoạch kiến trúc.

Ùn tắc ở Hà Nội, căn bệnh khó chữa

– Vấn đề của quy hoạch xây dựng và quy hoạch kiến trúc ở Hà Nội là gì, thưa ông?

– Nếu nhìn vào tổng thể quy hoạch xây dựng của thủ đô Hà Nội, không khó để nhận ra phổ biến nhất là xu hướng phát triển các công trình nhà cao tầng, cái mới xây bao giờ cũng cao hơn cái cũ, rồi thì cơi nới, xen cấy thêm những công trình khác… Điều này dẫn đến mật độ người cư trú trên một diện tích đất sẽ tăng lên. Ví dụ, trước kia là 8 người/100m2, thì nay sẽ tăng lên thành 10, thậm chí 15 người/100m2. Mật độ cư trú tăng, hiển nhiên số lượng người tham gia giao thông cũng tăng theo. Trong khi đó, hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông như cầu cống, đường sá,… thì không phát triển kịp theo tốc độ tăng dân cư, chưa kể đến diện tích xây dựng các công trình khác còn lấn chiếm sang diện tích quy hoạch giao thông (đất dành cho giao thông chưa được 5%, trong khi quy định phải từ 22 – 24%). Bên cạnh đó, số lượng người từ khu vực nông thôn đổ ra các đô thị lớn để kiếm việc làm cũng góp một phần đáng kể vào sự gia tăng lượng người tham gia giao thông, gây nên áp lực giao thông cho các đô thị lớn.

– Vậy ông có đề xuất ý kiến gì để giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông ở Hà Nội hiện nay?

– Giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông ở Hà Nội hiện nay không thể thực hiện ngay trong một sớm, một chiều, mà cần phải có sự kết hợp giữa những giải pháp tạm thời và nhóm giải pháp tổng thể lâu dài, cũng như sự chung tay góp sức của các bộ, ngành và toàn xã hội. Trước mắt, cần phải chuyển một bộ phận những công sở, trường đại học, bệnh viện,… ra khỏi trung tâm thủ đô để giảm mật độ dân cư trong nội thành. Ngoài ra, làm thêm đường trên cao, xây đường ngầm, là cách làm đúng, cơ bản, mặc dù tốn tiền của, thời gian lại kéo dài, nhưng phải làm ngay. Đồng thời, cần giải quyết triệt để những vấn nạn gây ùn tắc bằng cách giải phóng đường thông, hè thoáng; xây dựng thêm những nơi đỗ xe, thu phí và phạt thật nặng những người không chấp hành để xe tùy tiện; cấm các phường, quận cho thuê vỉa hè làm nơi để xe máy, xe ô tô, không dành cho người đi bộ… Trong quy hoạch xây dựng thủ đô cần phải tính toán sao cho hợp lý và khoa học, không thể cứ tiến hành quy hoạch tràn lan, cục bộ. Nên hạn chế những công trình nhà cao tầng ở trong trung tâm để hạn chế mật độ người. Ngoài ra phải có quy định cụ thể và chế tài đủ mạnh để xử lý những trường hợp vi phạm khi tiến hành xây dựng các công trình nhà cao tầng không đúng với quy hoạch. Vấn đề này thuộc phạm vi quản lý và trách nhiệm của Bộ Xây dựng và Sở Xây dựng TP Hà Nội.

Song song với đó, cần hạn chế lượng người nhập cư Hà Nội, nhất là lao động tự do, mùa vụ từ các vùng nông thôn chuyển ra kiếm việc làm ở thủ đô. Đây mới là vấn đề nhức nhối và nan giải nhất, bởi sẽ có người hỏi: Ở quê lúc nông nhàn không có việc làm, không ra các đô thị lớn kiếm việc thì biết lấy gì để sống? Tất nhiên ý kiến trên không phải không có lý. Nhưng để giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông hiện nay thì phải kiên quyết thực hiện. Muốn thực hiện được thì phải giải quyết được cái gốc vấn đề là tạo thêm việc làm cho lực lượng lao động ở nông thôn. Ở đây, trách nhiệm trực tiếp thuộc về Bộ LĐ – TB & XH.

– Xem ra bài toán giao thông đô thị Hà Nội không dễ?

– Giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông đô thị ở Hà Nội cần phải có sự chung tay góp sức của nhiều bộ, ngành và toàn xã hội với những nhóm giải pháp tổng thể, lâu dài, một mình Bộ GTVT thì khó mà làm được.

– Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi..

Hoàng Sơn – Phạm Hải
(Thực hiện)

Advertisements