Eduardo Souto de Moura đoạt giải thưởng Kiến trúc Pritzker 2011


doanducthanh-KIẾN TRÚC VIỆT: Kiến trúc sư Eduardo Souto de Moura người đoạt Giải thưởng Kiến trúc Pritzker năm 2011 – giải thưởng "Nobel" cao quý nhất dành cho giới kiến trúc sư. Ông đã trở thành kiến trúc sư Bồ Đào Nha thứ 2 sau Alvaro Siza đoạt giải thưởng cao quý này (1992).
Giải thưởng Kiến trúc Pritzker được Jay A. và Cindy Pritzker sáng lập năm 1979, giải Pritzker được trao hằng năm cho một kiến trúc sư còn sống, người có những "đóng góp ý nghĩa cho nhân loại và xây dựng môi trường thông qua nghệ thuật và kiến trúc". Giải thưởng kèm theo số tiền thưởng 100.000 USD.
Eduardo Machado Elísio Souto de Moura sinh ngày 25-7-1952 tại Porto – thành phố lớn thứ hai của Bồ Đào Nha, sinh ra trong một gia đình trí thức, bố là bác sĩ José Alberto Souto de Moura, mẹ là bà Maria Teresa Ramos Machado. Ông là anh trai của José de Moura Souto, nguyên Tổng trưởng Tư pháp của Bồ Đào Nha. * Sân vận động được xây dựng từ một mỏ khai thác đá granite ở thành phố Braga, Bồ Đào Nha.* Bảo tàng Paula Rego

* Sân vận động được xây dựng từ một mỏ khai thác đá granite ở thành phố Braga, Bồ Đào Nha.
Eduardo Souto de Moura học điêu khắc, sau chuyển sang kiến trúc và làm việc tại văn phòng của người thầy là Alvaro Siza từ năm 1975 đến 1979. Kiến trúc sư Alvaro Siza đã khuyến khích học trò của mình thành lập công ty riêng. Hai thầy trò vẫn gần gũi gắn bó nhau, hợp tác với nhau trong một số dự án, văn phòng cùng ở trong một tòa nhà. Ông giảng dạy ở Trường Đại học Kiến trúc Porto, cùng với Fernando Távora và Alvaro Siza là bộ ba giáo sư hàng đầu của trường này. Ông còn là giáo sư thỉnh giảng tại Trường Đại học Tổng hợp Harvard cũng như nhiều trường đại học ở châu Âu.
Từ năm 1980, Eduardo Souto de Moura bắt đầu sự nghiệp của một kiến trúc sư độc lập, ông đoạt giải trong cuộc thi thiết kế công trình văn hóa ở Porto. Từ đó ông hoàn thành hơn 60 công trình có giá trị, được ca ngợi là vận dụng một cách cẩn trọng các chất liệu thiên nhiên và những nét màu đầy kinh ngạc. Ông được ghi nhận với nhiều dự án nhà ở, khách sạn, bảo tàng và các khu thể thao, phần lớn xây dựng ở Bồ Đào Nha. Danh tiếng của ông đã được nhiều nước biết đến, ông có công trình xây dựng ở các nước châu Âu như Tây Ban Nha, Italia, Đức, Anh, Thụy Sĩ,… Thiết kế của ông chủ yếu tôn trọng các giá trị truyền thống và đương đại.
Ban Giám khảo Giải Kiến trúc Pritzker đánh giá cao các tác phẩm: Sân vận động thể thao gắn vào một sườn núi xây dựng từ một mỏ khai thác đá granite ở thành phố Braga, Bồ Đào Nha. Công trình được đánh giá vào hàng "hiện đại nhất thế giới, rất vạm vỡ, đồ sộ và gần gũi với khung cảnh xung quanh". Đây có lẽ là một trong những sân vận động nằm ở vị trí hiểm trở nhất trên thế giới. Chi phí để di chuyển các khối đá khổng lồ và xây dựng sân vận động này tiêu tốn khoảng 83,1 triệu euro – lớn hơn rất nhiều so với chi phí mà Chính phủ Bồ Đào Nha bỏ ra để xây dựng một sân vận động chuẩn quốc tế trong thời gian chuẩn bị cho Euro 2004.
Souto de Moura là người luôn quan tâm tới những điều thiết thực trong cuộc sống. Đối với các tòa nhà, ông thường nhấn mạnh đến tính hữu dụng và sự hòa hợp với môi trường xung quanh. Tại một diễn đàn xây dựng diễn ra hồi năm 2004, ông phê phán: "Thế giới hiện không có kiến trúc sinh thái, trí tuệ, mà chỉ có những công trình đẹp mắt" và kêu gọi: "Chúng ta nhất thiết không được lờ đi các vấn đề như nguồn năng lượng, các chi phí và các khía cạnh xã hội. Phải luôn để tâm tới tất cả những vấn đề này trong các công trình kiến trúc".
Tác phẩm thứ hai được Ban Giám khảo đánh giá cao là công trình phục chế quần thể nữ tu viện và tu viện ở gần thành phố Amares ở phía Bắc Bồ Đào Nha của Souto de Moura. Dự án này đã biến tu viện Santa Maria Do Bouro "từ một tòa nhà đổ nát thành một công trình vừa giữ được nét lịch sử vừa hiện đại".
Trong khoảng thời gian đầu của sự nghiệp, Souto de Moura luôn quan tâm chú ý đến yếu tố xây dựng bền vững. Tại một diễn đàn trong năm 2004, ông nói, "Không có kiến trúc sinh thái, không có kiến trúc thông minh, không có kiến trúc bền vững – chỉ có kiến trúc tốt. Luôn luôn có những vấn đề chúng ta không thể bỏ qua. Ví dụ: năng lượng, nguồn lực, chi phí, các khía cạnh xã hội – một trong những điều mà chúng ta luôn phải lưu ý".* Serpentine Gallery* Burgo Tower
Ngài Lord Palumbo, Chủ tịch Ban Giám khảo đánh giá:
"Trong ba thập kỷ qua, Eduardo Souto de Moura đã sản xuất một thực thể mang âm hưởng của kiến trúc truyền thống. Các tòa nhà của ông có một khả năng duy nhất để truyền tải các đặc điểm có vẻ như mâu thuẫn nhau – quyền lực và sự khiêm tốn, can đảm và sự tinh tế, …"
"phong cách kiến trúc của Eduardo Souto Souto de Moura không phù phiếm hay gây ấn tượng mạnh, mà mang đầy tính nghiêm túc, đòi hỏi người chiêm ngưỡng phải suy ngẫm. Giống như một bài thơ, công trình của Souto de Moura có thể truyền được cảm xúc tới cho công chúng".

Lễ trao giải năm nay sẽ được tổ chức vào ngày 2-6-2011 tại thính phòng Andrew W. Mellon ở Washington.
Ngoài các sân vận động tại Braga, hầu hết các dự án nổi tiếng của ông ở đều thiết kế xây dựng tại quê nhà của ông bao gồm tháp Burgo ở Porto, bảo tàng Paula Rego ở Cascais,…

Advertisements