TIẾNG GÀ ĐẮNG

Y PHƯƠNG

Nghĩ mà thương cho chú gà, nó cất tiếng gáy le te le te mồ côi lẻ loi giữa phố phường ồn ào xe cộ và người đi lại.
Tiếng gà gáy trưa nghe sao mệt mỏi, trĩu nặng cả hai mí mắt. Lâu lâu lại xen tiếng chó ẳng ẳng ắc ắc. Tiếng trống trường thì thùng thì thòm. Tiếng trẻ con nhí nháo í ới xa xa vọng lại.
Nhưng tiếng chú gà nghe buồn thương nhất. Buồn thương mất trọn một ngày. Nỗi buồn vắt cong, vút lên hình cầu vồng. Tiếng gà bắn ra muôn ngàn hạt nước mắt hiền khô của người nông dân lầm lụi.

Thấy trong sách bảo rằng khi nào gà trống bị ngứa cổ, là nó cất tiếng gáy. Thực ra là nó ho. Người ta gọi là gà gáy cho lịch sự. Nếu nói gà ho khiióóc khiióóc như người, thì đơn điệu và tội nghiệp. Đằng này, gà lôi ho có giai điệu. Có lên bổng xuống trầm. Có nhịp phách nhanh chậm. Có nhấn nhá. Có dấu lặng. Có chấm than… Bởi thế người ta mới nói gà gáy cho sang. Chứ nói gà ho, nghe thô tháp cụt lủn và vô lý quá.
Dân nhà quê chúng em lạ gì tiếng gà tiếng chó. Thế mà trưa nay nằm khườn trên giường, nghe gà gáy chó sủa đâm ra sốt ruột.
Không sốt ruột sao được. Sống trên đời ai mà chả có bầu có bạn. Bạn thân lâu ngày gọi là bạn chăn trâu. Bạn mới làm quen, gọi là bạn sơ sơ. Bạn vừa mới nhón tay cầm chén trà, chưa thể gọi là bạn. Bạn ba que xỏ lá là bạn mà một thời mình tin sái cổ.
Trong thành phố, chỉ toàn người với người. Làm gì có tiếng gà cục ta cục tác mà sang chơi thăm nhau. Người ta nuôi gà là để làm cảnh. Mà phải gà lôi. Hoặc quá lắm là gà rừng. Quá nữa là gà ri. Thân nhỏ bằng nắm tay người lớn. Gà cất tiếng gáy là món quà của rừng núi, của làng quê nguyên quán. Thế thôi. Vả lại dân thành thị họ ít ăn thịt gà. Người ta chỉ thích ăn chơi toàn những con giời ơi đất hỡi. Nào những loài những con trong rừng, hoặc dưới biển là chính. Thời bây giờ, ăn những con như thế nó mới gọi là sạch sẽ hoàn toàn. Có bao nhiêu cái khôn trên giời dưới đất chảy về thành thị hết rồi.
Tiếng gà trưa nghe đau buốt suốt cả buổi chiều nay. Nó cũng giống như mình. Đem cái thân ra mua vui cho thiên hạ. Hồi cất tiếng gáy còn tròn vành rõ chữ, còn ngon ngọt vâng dạ thì người ta nhớ, người ta khen. Nhưng đã đến ngày mắt mờ chân chậm, tiếng gáy bắt đầu méo. Văn chương thơ phú cũng thế thôi. Lúc được lúc không, bài dở bài nhiều hơn hay là “chuyện thường ngày ở huyện”. Nhiều người ví sáng tác thơ ca như đi câu. Không phải khi nào cũng được con cá sộp. Nhiều lúc trở về nhà với hai bàn tay trắng. Kha khá người cả đời đi câu chả được con gì. Cái giá phải trả cho đời của người nghệ sỹ thật đắng. Đắng như mật gấu. Thậm chí còn hơn mật gấu.
Nhưng nếu có kiếp sau cho làm lại, thì em vẫn chọn công việc nghệ sỹ. Cái nghiệp khổ cho mình và sướng cho người./.

Advertisements